ÜDY Belgesi (1-2-3-4)
Karayolu taşımacılığı sektöründe üst düzey yöneticilik yapanların alması yasal olarak zorunlu olan mesleki yeterlilik belgesi. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında düzenlenmektedir.
ÜDY Belgesi Nedir?
ÜDY (Üst Düzey Yönetici) Belgesi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında faaliyet gösteren firmaların taşımacılık operasyonlarını mevzuata uygun, güvenli ve etkin bir şekilde yönetebilmeleri için istihdam etmekle yükümlü oldukları üst düzey yöneticilerin sahip olması gereken mesleki yeterlilik belgesidir.
Karayolu Taşımacılığı Yönetmeliği'ne göre firmaların türüne göre yönetim kurullarında ve karar verici pozisyonlarda ÜDY bulundurmaları mecburidir. Belge eksikliğinde yüksek cezai yaptırımlar uygulanır ve yetki belgesi iptal edilebilir.
ÜDY Belgesi Türleri
Üst belge sahipleri alt sınıf belgeleri ve ilgili ÖDY belgelerini de almış sayılırlar:
ÜDY 1 – Uluslararası Yolcu
Uluslararası yolcu taşımacılığı yapan firmalarda üst düzey yönetici pozisyonu. ÜDY 1 sahipleri → ÜDY 2, ÖDY 1, ÖDY 2 belgelerini almış sayılır.
ÜDY 2 – Yurtiçi Yolcu
Yurtiçi yolcu taşımacılığı yapan firmalarda (otobüs firmaları, servis işletmeleri, transfer firmaları vb.) üst düzey yönetici pozisyonu.
ÜDY 3 – Uluslararası Yük/Eşya/Kargo
Uluslararası yük, eşya ve kargo taşımacılığı yapan firmalarda üst düzey yönetici. ÜDY 3 sahipleri → ÜDY 4, ÖDY 3, ÖDY 4 belgelerini almış sayılır.
ÜDY 4 – Yurtiçi Yük/Eşya/Kargo
Yurtiçi yük, eşya ve kargo taşımacılığı yapan firmalarda (nakliye, lojistik, dağıtım, kargo) üst düzey yönetici pozisyonu.
Kimler ÜDY Belgesi Almalıdır?
Yetki belgesi sahibi firmalarda aşağıdaki üst düzey pozisyonlarda görev yapanlar:
Yetki belgesi türleri: B1, C2, D1, L1, L2, M2, N2, P2, R1, R2, T1 vb.
ÜDY Belgesi Alma Şartları
Eğitim Durumu
En az lise mezunu olmak gerekmektedir. (ÖDY'de ortaokul yeterlidir; ÜDY'de lise şartı aranır.)
Adli Sicil
Kaçakçılık (uyuşturucu, silah, gümrük, insan ticareti), nitelikli dolandırıcılık veya terör suçlarından sabıka kaydı bulunmamak.
Eğitim Programı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, MEB'e bağlı özel eğitim kurumlarından zorunlu teorik eğitimlerin tamamlanması gerekmektedir.
Merkezi Sınav
MEB tarafından düzenlenen merkezi sınava girip başarılı olmak. Başarı için en az 70 puan gerekmektedir.
Eğitimden Muafiyet Grupları
Aşağıdaki gruplar eğitim programından muaf tutulabilir (sınav zorunluluğu devam eder):
Ulaştırma, lojistik, ulaştırma ekonomisi veya karayolu trafiği bölümlerinden lisans mezunları; diğer bölümlerden mezun olup bu alanlarda yüksek lisans/doktora yapanlar.
Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü veya bölge müdürlüklerinde en az 3 yıl şube müdürü/bölge müdür yardımcısı; veya EGM trafik birimlerinde en az 3 yıl daire başkanı/emniyet müdürü olarak görev yapanlar.
ÖDY (Orta Düzey Yönetici) belgesi ile en az 5 yıl mesleki faaliyette bulunduğunu belgeleyenler.
25 Şubat 2006 tarihinden önce ilgili sektörlerde yetkili veya imza yetkilisi yönetici pozisyonunda SGK dökümünüzle belgelendirilebilir en az 3 yıllık geçmişi olanlar, sınava girmeden muafiyet hakkıyla ÜDY belgesini alabilir.
Sık Sorulan Sorular
ÜDY ve ÖDY arasındaki fark nedir?
ÜDY belgesi karar verici üst pozisyonlar (yönetim kurulu, genel müdür) içindir ve lise mezuniyeti gerektirir. ÖDY belgesi ise operasyonel yönetici pozisyonları (müdür, şef) içindir ve ortaokul mezuniyeti yeterlidir. ÜDY sahipleri ilgili ÖDY belgelerini de almış sayılır.
ÜDY belgesi olmadan firma ne kadar ceza alır?
ÜDY belgeli personel istihdam etmeyen yetki belgesi sahibi firmalara yüksek idari para cezası uygulanır. Cezalar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Ayrıca yetki belgesinin askıya alınması veya iptali söz konusu olabilir.
ÜDY belgesinin geçerlilik süresi var mı?
ÜDY belgesi süresiz geçerlidir. Ancak kişisel bilgi değişikliklerinde (isim, adres vb.) güncelleme yapılması gerekmektedir.
Bir kişi birden fazla ÜDY türü alabilir mi?
Evet. Farklı faaliyet alanlarında yöneticilik yapıyorsanız ilgili türlerin her biri için ayrı ayrı sınava girip belge alabilirsiniz. Ancak üst belge alt belgeyi kapsadığından (ÜDY 1→ÜDY 2, ÜDY 3→ÜDY 4) genellikle üst belge yeterlidir.
Cezai Yaptırım Uyarısı
Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında yetki belgesi sahibi olup ÜDY belgeli yönetici istihdam etmeyen firmalara ağır idari para cezaları uygulanmaktadır. İhlalin devam etmesi halinde yetki belgesinin askıya alınması veya iptali gibi yaptırımlar da söz konusudur. Cezai işleme maruz kalmamak için mevzuata uygun personel istihdamını sağlamanız gerekmektedir.
Yöneticilerimize Özel
Eğitim süreçleri, sınav takvimi ve muafiyet şartlarını öğrenmek için bize danışın. Muafiyet durumunuzu ücretsiz değerlendirelim.
Sınav Barajı: 70 / 100 puan
Eğitim Şartı: Lise mezunu
Belge Süresi: Süresiz